आइतबार १२ मंसिर २०७८

नेपालमा धेरै जसो साइबर अपराधका घटनामा यस्तै कलिला उमेरका युवाहरु संलग्न हुने गरेका छन् । फुच्चे ह्याकरबाट प्रहरी हैरान भएको छ ।

एक महिनाअघि विभिन्न सरकारी वेभसाइडमा आ’क्रम’ण गर्ने नवलपरासी पश्चिम सुनवल घर भई काठमाडौं बस्ने १९ वर्षीय दिनेश तिवारीलाई पक्राउ गरेको थियो । सोही समूहका २५ वषिय विवेक महर्जन र १७ वर्षीय युवकलाई ह्या’कर्स ह’न्ट अभियान चलाएर ब्यूरोले गत महिना पक्राउ गरेको थियो ।

मानवजीवनमा प्रविधि जति प्रिय छ, त्यतिकै जोखिमपूर्ण पनि बन्दै गइरहेको छ । प्रविधिको प्रयोग गर्न नजान्दा धेरै ब’र्बाद पनि भइरहेका छन् । प्रविधिबाट हुने अपराधमा नेपाल प्रहरीमा दैनिक २० भन्दा धेरै उजुरी पर्दछन् । सामान्य मान्छे मात्र होइन ठूला कम्पनी समेत साइबर सम्बन्धि अ’पराधबाट पी’डित हुने क्रम बढ्दो छ । रमाइलो त के छ भने धेरैजसो यस्ता घटनामा भर्खरका युवाहरु संलग्न हुने गरेका छन् । धेरै जसो १७/१८ वर्ष उमेर समूहका रहेको नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोको तथ्याङक छ ।

टिकटकमा चर्चित रहेकी भक्तपुरकी निकिशा श्रेष्ठलाई बाटोमा हिडिरहेको अवस्थामा दु’व्र्य’व’हा’र गर्दै भिडियो खिचेर गत कात्तिकमा सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरियो । सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रहरीले उजुरी लिएर अनुसन्धान गरी मंसिरको पहिलो सातो प्रहरीले त्यसमा संलग्नललाई पक्राउ ग¥यो । पक्राउ परेकामध्ये दुई जना १७ वर्ष र एक जना १८ वर्षका युवा थिए ।

फेसबुकमा ब’ला’त्का’री संगठन नामक ‘गु्रप’ बनाएर केही युवकले यसलाई प्रोत्साहन गर्ने खालका सामग्री पोष्टहरु गरे । नेपाल प्रहरीमा त्यसबारे अनुसन्धान गरी दुई युवकलाई पक्राउ ग¥यो । अनुसन्धानका क्रममा उनीहरु १७÷१८ वर्षका युवा थिए । रमाइलोका लागि भन्दै फेसबुकमा त्यस्तो समूह बनाएका उनीहरु पक्राउ मात्र परेरन, अदालतले उनीहरुलाई थुनामा राख्ने आदेश समेत दिएको छ ।

पब्जी खेलका इसेवाबाट ठगी गर्ने पाँच युवालाई दुई महिनाअघि प्रहरीले पक्राउ ग¥यो । पब्जी खेलमा ‘क्वाइन’ मिलाइदिने भन्दै कसैसँग एक सय, कसैसँग दुई सय रुपैयाँ ठग्ने गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।

इन्टाग्राममा सन्ध्या क्वीन नामक एक अकाउन्टमा अ ‘श्ली’ल भिडियोहरु पोष्ट हुने गरेको थाहा पाएपछि प्रहरीले अनुसन्धान गर्दा ती युवाले आफ्नै ‘पो’र्न भि’डि’यो’ पो ‘र्नह’ब’मा अ’पलो’ड गरेर पैसा कमाउने ध’न्दामा लागेको खुल्यो । पो’र्न’ह’ब’मा १६ लाख जनाले हेरेको सो भिडियो र इन्टाग्राम अकान्उट प्रहरीले बन्द गराएको छ । यी सबै घटना कलिला युवाहरु संलग्न छन् । साइबर अ’प’रा’धका धेरै जसो घटनामा १८ वर्षभन्दा कम उमेरका युवाको सलग्नता बढेको नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोमा कार्यरत प्रहरी उपरीक्षक पशुपति राय बताउँछन् । उनीहरुमाथि अभिभावकको निगरानी नहुने यसको प्रमुख कारण भएको उनको भनाई छ । सामाजिक सञ्जालमा प्रतिशोध लिने घटनादेखि ठगीसम्मका उनीहरुको संलग्नता देखिएको छ । कतिपयले भने अ’श्ली’ल सा’माग्री पो’ष्ट गर्ने गतिविधिमा पनि देखिएका छन् ।

भक्तपुरकी निकिशा श्रेष्ठ सामाजिक सञ्जाल टिकटकमा चर्चित छिन् । उनलाई बाटोमा हिडिरेहेको देखेपछि तीन युवकले अ’भ’द्र व्य’व’हा’र गरी भिडियो खिचेर सामाजिक सञ्जालमा पोष्ट गरेका थिए । त्यसमा संलग्न १८ वर्षीय सफिल भनिने रोहित खत्री तथा १७ वर्षीय विशेष श्रेष्ठ, रितेश लाखेलाई भक्तपुर प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । रमाइलोका लागि आफूहरुले यस्तो गरेको उनीहरुले बताएका छन् । यस्तो गर्नु अ’प’राध हो भन्ने जानकारी नभएको उनीहरुको भनाइ छ ।

ब’ला’त्का’री समूह चलाउने चार जनामध्ये तीन जना १८ वर्ष भन्दा कम उमेरका छन् । जसमध्ये दुई पक्राउ परेकोमा दुई जना फरार छन् । कलेज पढ्दै गरेका उनीहरुले रमाइलोका लागि यस्तो समूह बनाएको र यो ग’म्भी’र अ’प’रा’ध हो भन्ने थाहा नभएको बताएका छन् । इन्टरनेटमार्फत चिनजान गरी विभिन्न बहानामा पैसा मागेर ठगी गर्ने गतिविधि पनि बढेको प्रहरीले जनाएको छ ।

कसैसँग रिस उठेमा नक्कली फेसबुक अकान्उट बनाउने र ना ‘गों फो’टोमा अन्य व्यक्तिको टाउको जोडेर सामाजिक सञ्जालमा राख्नेहरु पनि बारम्बार पक्राउ पर्दै आएका छन् । नेपाली कलाकारहरुलाई सताउँदै आएका अछामका किरण बुढालाई प्रहरीले २९ असोजमा पक्राउ गरेको थियो । सामाजिक सञ्जालसम्बन्धि प्रष्ट कानूनको अभाव तथा नयाँ पुस्तामा यसको प्रयोगबारे शिक्षाको अभावले उनीहरु यस्ता अपराधतर्फ लागेको प्रहरीको निष्कर्ष छ । अबका दिनमा यस्ता अ’पराध अझै बढ्न सक्ने भएकाले नेपालमा प्रयोग हुने सामाजिक सञ्जालसम्बन्धि साइट तथा एपहरुलाई नेपाल सरकारले अनुमति दिनुपर्ने व्यवस्था जरुरी भएको प्रहरी अधिकारीहरुको भनाइ छ । मुख्य विषय चाँही प्रविधि चलाउनेहरु सुरक्षाको विषयमा पनि सचेत हुन जरुरी देखिएको छ ।-दृष्टिबाट


Last Updated on: February 17th, 2021 at 8:39 am
युज यस न्युज पोर्टल मा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई [email protected] मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । यही इमेलमा तपाईंले आफ्नो विचार वा विश्लेषण, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ ।
६११ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया