आइतबार १९ मंसिर २०७८

काठमाडौँ । मुख गन्हाउनु । सामान्यत मुख सफा नगरेको, दाँतमा ब्रस नगरेको अवस्थामा यस्तो समस्या हुनसक्छ। तर, कतिपयको सासरमुख गन्हाउँछ, अन्य दिनमा पनि।

यसको कारण धेरै हुनसक्छ। गलत खानपान, पेटको समस्या, दाँत वा मुखको सरसफाई नहुनु आदिले मुख गन्हाउँछ।

हामी ठान्छौं, यो सामान्य समस्या हो । यद्यपी कतिपय अवस्थामा यो गंभिर रोगको संकेत पनि हुनसक्छ। त्यसैले समयमै मुख तथा सास गन्हाउने समस्याबारे जान्न आवश्यक छ।

चावहिलस्थित ओम समाज डेन्टल अस्पतालका वरिष्ठ मुख तथा अनुहार विशेषज्ञ डा सुभाष घिमिरे मुख गन्हाउने समस्याबारे यसरी बताउँछन्। मुख गन्हाउने समस्या दुई कारणले उत्पन्न हुने गर्छ।

मुखको समस्या

मुखमा घाउ खटिरा आएमा, गाँठागुँठी आएमा, गिजा पाकेमा, दाँतमा किरा लागेमा, खाल्डो परेमा तथा दाँत राम्ररी सफा नभएमा पनि मुख तथा सास गन्हाउने गर्छ।

त्यसैगरी, दाँतको कापमा तथा मुखमा फोहर जम्मा भएर बसेमा पनि त्यहा अड्किएका फोहरका कारण मुख गन्हाउने गर्छ।

त्यस्तै, मुखमा जटिल समस्या उत्पन्न भएमा, मुखको क्यान्सर, मधुमेह, स्वास प्रस्वास नलीमा, मृगौलामा समस्या उत्पन्न भएमा पनि मुख तथा सास गन्हाउने समस्या उत्पन्न हुने गर्छ।

१) क्यान्सर

लामो समयसम्म चुरोट तथा खैनीको सेवन गर्ने मानिसहरुमा मुखको क्यान्सर हुने सम्भावना अधिक रहन्छ। यस्तोमा उनीहरुको मुखबाट नराम्रो गन्ध आउने गर्छ।

२) फोक्सोको संक्रमण

कयौ मानिसहरु सास गन्हाउने समस्यालाई सामान्य नै मान्ने गर्दछन्। जबकी फोक्सोको संक्रमण भएमा पनि मुखबाट गन्ध आउने गर्छ।

३) कलेजोको संक्रमण

शरीरको महत्वपूर्ण अंगहरुमध्ये कलेजो पनि एक हो। कलेजोले खानालाई पचाउन सहयोग गर्दछ। तर कलेजोको संक्रमण भएको खण्डमा यसले राम्ररी काम नगर्दा अपचको समस्या उत्पन्न हुने गर्छ। जसका कारण मुख तथा सासबाट गन्ध आउने गर्छ।

४) मृगौलाको समस्या

मृगौलाको समस्याका कारण शरीरमा मेटाबोलिक परिवर्तन देखा पर्दछ। जसले गर्दा शरीरमा मुख सुख्खा हुने समस्या आउने गर्छ , जसका कारण मुखबाट गन्ध आउने गर्छ।

५) गिजाको समस्या

जिगाको समस्याका कारण पेरिओडोन्टिक नामक रोग लाग्ने गर्छ। जुन मुख गन्हाउने समस्याको कारण बन्न सक्छ।

६) मधुमेह

मधुमेहका कारण शरीरमा मेटाबोलिक परिवर्तन देखा पर्न थाल्छ। जसको कारण मुख गन्हाउन थाल्छ।

७) संक्रमण

सही तरीकाले दाँत नमाझेको खण्डमा दाँतमा व्याक्टेरिया जम्मा हुन थाल्छ । जसका कारण मुखमा संक्रमण भई मुखबाट गन्ध आउने गर्छ ।

यस्ता समस्याबाट बच्नको लागि यी कुरामा ध्यान दिन जरुरी छ।

रुयदी कसैलाई विहान बेलुकी राम्ररी ब्रस गर्दा पनि मुख गन्हाउने समस्या छ भने

– मुखको भित्र, गिजा वरिपरि तथा गालातिर ठूलो घाउ छ भने

–मुखको राम्ररी सरसफाई गर्दा पनि मुख गन्हाउने समस्या भइरहन्छ भने

–मुखमा रातो, सेतो वा कालो घाउ छ भने

– दातलाई पाच भागमा बाडेर तल, माथि, दाया बाया तथा दातको टुप्पोमा राम्ररी सफा गरेर पनि फेरी डेन्टल चिकित्सकद्धारा दातको सफाइ गर्दा पनि मुख गन्हाउने समस्या कम नभएमा

सबैभन्दा पहिले दात विशेषज्ञका जानु आवश्यक छ । यदी दातको सम्पूर्ण चेकजाचका बाबजुद यदी कसैको मुख अन्य कारणले गन्हाउछ भने दात विशेषज्ञको सुझाव अनुसार फिजिसियनसितको परामर्श आवश्यक छ ।

अन्यथा, मुख तथा शरीरका अन्य भागको जटिल समस्या समेत उत्पन्न हुन सक्छ।

जबकी दात तथा मुखको राम्ररी हेरचाह गरेको खण्डमा मुखको मात्र नभई शरीरमा अन्य

समस्या समेत नआउने डा। घिमिरे बताउँछन्।


Last Updated on: February 27th, 2021 at 3:49 pm
युज यस न्युज पोर्टल मा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई [email protected] मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । यही इमेलमा तपाईंले आफ्नो विचार वा विश्लेषण, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ ।
४०५ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया